import type { Modelonderdeel } from "../types"; // ── Beding van aanwas tussen samenwonenden (kanscontract) ─────────────────── // Bron: Notaris Dirk Michiels, goedgekeurd door de Werkgroep Familierecht, // 13 januari 2025, via de Drive-back-up in integratie/drive-backup/. Vier // configuraties van hetzelfde kanscontract-beding (aanwas bij overlijden van // de eerststervende samenwonende, ten laste van een gezamenlijk aangekocht // goed als doelvermogen): enkel volle eigendom, enkel vruchtgebruik, keuze // tussen volle eigendom of vruchtgebruik, en keuze tussen volle eigendom, // blote eigendom of vruchtgebruik. Elke variant is zelfstandig leesbaar // (de artikelen 2-10 zijn vrijwel identiek over de configuraties heen, maar // telkens volledig herhaald omdat artikel 1 en 6 per configuratie // verschillen). FR-spiegel in aanwasbeding-samenwonenden-fr.ts. export const aanwasbedingSamenwonendenOnderdelen: Modelonderdeel[] = [ { id: "aanwasbeding-samenwonenden", titel: "Beding van aanwas tussen samenwonenden (kanscontract)", categorie: "goed", omschrijving: "Beding van aanwas (tontine) tussen samenwonende kopers van een onroerend goed: bij het overlijden van de eerststervende wast diens deel — na uitdrukkelijke optie-uitoefening door de langstlevende binnen vier maanden — aan bij het deel van de langstlevende, in volle eigendom, in vruchtgebruik, of naar keuze van de langstlevende tussen beide (eventueel met blote eigendom als derde optie). Kanscontract onder bezwarende titel, met vervalbeding bij duurzame beëindiging van de samenwoning en beschikkingsbeperkingen zolang het beding loopt.", toelichting: "Dit beding is een kanscontract onder bezwarende titel: elke koper staat zijn deel af onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden, en verkrijgt in ruil de kans om het deel van de andere te verwerven als hij zelf langstlevende is. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke, tijdige optie-uitoefening door de langstlevende (vervaltermijn van vier maanden na het overlijden, bij notariële akte) wordt hij geacht onherroepelijk te hebben verzaakt. Het beding vervalt van rechtswege bij een duurzame beëindiging van de samenwoning (zes maanden ononderbroken feitelijke scheiding, met uitzondering van toevallige of door omstandigheden opgedrongen scheiding) en bij huwelijk van de partijen (behoudens andersluidend huwelijkscontractueel beding). Fiscaal: de langstlevende die de optie uitoefent, betaalt registratierechten op de waarde van de verkregen rechten — doorgaans hoger belast dan de eventuele erfbelasting/successierechten bij vererving (waarvoor soms zelfs vrijstelling geldt).", tekst: "BEDING VAN AANWAS TUSSEN SAMENWONENDEN — Om hun samenwonen te organiseren en de langstlevende te beschermen bij het overlijden van één van hen komen de kopers overeen een bijzondere onverdeeldheid tussen hen in het leven te roepen voor het bij deze aangekochte goed, dat als een doelvermogen wordt aangezien, overeenkomstig de hierna gekozen configuratie.", varianten: [ { id: "optie-volle-eigendom", hypothese: "Eén optie — aanwas in volle eigendom", tekst: "De kopers komen overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende van hen en met terugwerkende kracht tot op diens overlijdensdag, de volle eigendom van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende, doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, de volle eigendom van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om de volle eigendom van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) De langstlevende van de beide kopers dient zijn wil om het bovenvermeld recht van aanwas uit te oefenen uitdrukkelijk kenbaar te maken door middel van een verklaring afgelegd bij notariële akte binnen een termijn van vier maanden na het overlijden van de eerststervende van de kopers. Deze termijn geldt als vervaltermijn. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke wilsuitdrukking op voormelde wijze en binnen voormelde termijn zal de langstlevende van de kopers geacht worden onherroepelijk te hebben verzaakt aan het voordeel van het recht van aanwas. 2) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 3) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere koper, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aangezien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen ervan in deze akte, zijnde de wens van de kopers om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende, zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven partijen elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor Rechtszekerheid. Indien partijen met elkaar in het huwelijk zouden treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis of -arrest, dan wel — in geval van (anticipatieve) inbreng in de huwelijksgemeenschap — vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uittreding uit onverdeeldheid vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 4) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 5) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke deelgenoot om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 6) Er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers alle financieringen en openstaande bedragen dient verder te betalen, aangegaan met het oog op de gezamenlijke aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering, na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen. De kopers erkennen door ondergetekende notaris te zijn gewezen op het belang van de keuze van de begunstigde van deze verzekeringen. 7) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen, zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 8) De kopers verklaren te weten dat er naar aanleiding van de in artikel 1) vermelde akte door de langstlevende registratierechten zullen verschuldigd zijn op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 9) De bepalingen vervat in de artikelen 3) en 7) gelden in ieder geval met ingang vanaf heden en zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers, teneinde een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te kunnen brengen tussen hen, dit wil zeggen onafhankelijk van het al dan niet uitoefenen van de optie vervat in artikel 1) door de langstlevende hunner. 10) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", }, { id: "optie-vruchtgebruik", hypothese: "Eén optie — aanwas in vruchtgebruik", tekst: "De kopers komen overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende onder hen en met terugwerkende kracht tot op diens overlijdensdag, het vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende, doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, het vruchtgebruik van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om het vruchtgebruik van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Dit vruchtgebruik is, behoudens met toestemming van de langstlevende, niet vatbaar voor omzetting. Bovendien wordt de vruchtgebruiker vermoed, behoudens tegenbewijs door de blote eigenaar die steeds een beschrijving van het goed mag vragen, het goed te hebben ontvangen in de staat waarin het zich bevindt op het einde van het vruchtgebruik. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) De langstlevende van de beide kopers dient zijn wil om het bovenvermeld recht van aanwas uit te oefenen uitdrukkelijk kenbaar te maken door middel van een verklaring afgelegd bij notariële akte binnen een termijn van vier maanden na het overlijden van de eerststervende van de kopers. Deze termijn geldt als vervaltermijn. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke wilsuitdrukking op voormelde wijze en binnen voormelde termijn zal de langstlevende van de kopers geacht worden onherroepelijk te hebben verzaakt aan het voordeel van het recht van aanwas. 2) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 3) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere koper, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aangezien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen ervan in deze akte, zijnde de wens van de kopers om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende, zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven partijen elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor Rechtszekerheid. Indien partijen met elkaar in het huwelijk zouden treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis of -arrest, dan wel — in geval van (anticipatieve) inbreng in de huwelijksgemeenschap — vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uittreding uit onverdeeldheid vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 4) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 5) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke deelgenoot om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 6) Er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de hierna vermelde) kredieten en schulden, de interesten van de kredieten dient verder te betalen die door de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed waarop dit beding betrekking heeft, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende. 7) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen, zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 8) De kopers verklaren te weten dat er naar aanleiding van de in artikel 1) vermelde akte door de langstlevende registratierechten zullen verschuldigd zijn op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 9) De bepalingen vervat in de artikelen 3) en 7) gelden in ieder geval met ingang vanaf heden en zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers, teneinde een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te kunnen brengen tussen hen, dit wil zeggen onafhankelijk van het al dan niet uitoefenen van de optie vervat in artikel 1) door de langstlevende hunner. 10) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", }, { id: "optie-volle-eigendom-of-vruchtgebruik", hypothese: "Twee opties — keuze van de langstlevende tussen volle eigendom of vruchtgebruik", tekst: "De kopers komen overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende onder hen en met terugwerkende kracht tot op diens overlijdensdag, de volle eigendom van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende, doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, de volle eigendom van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om de volle eigendom van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) De langstlevende van de beide kopers dient zijn wil om het bovenvermeld recht van aanwas uit te oefenen uitdrukkelijk kenbaar te maken door middel van een verklaring afgelegd bij notariële akte binnen een termijn van vier maanden na het overlijden van de eerststervende van de kopers. Deze termijn geldt als vervaltermijn. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke wilsuitdrukking op voormelde wijze en binnen voormelde termijn zal de langstlevende van de kopers geacht worden onherroepelijk te hebben verzaakt aan het voordeel van het recht van aanwas. In deze verklaring zal de langstlevende van de kopers mogen opteren om het aanwasbeding te beperken tot het levenslang vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed. In dat geval moeten alle bepalingen van dit beding van aanwas waar sprake is van \"de volle eigendom\" gelezen worden als \"het levenslang vruchtgebruik\" en dient de eerste zin van artikel 6) te worden gelezen zoals hierna bij de vruchtgebruik-optie aangegeven. Als de langstlevende kiest voor de aanwas in vruchtgebruik is dit vruchtgebruik, behoudens met zijn/haar toestemming, niet vatbaar voor omzetting en wordt de vruchtgebruiker vermoed, behoudens tegenbewijs door de blote eigenaar die steeds een beschrijving van het goed mag vragen, het goed te hebben ontvangen in de staat waarin het zich bevindt op het einde van het vruchtgebruik. 2) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 3) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere koper, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aangezien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen ervan in deze akte, zijnde de wens van de kopers om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende, zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven partijen elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor Rechtszekerheid. Indien partijen met elkaar in het huwelijk zouden treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis of -arrest, dan wel — in geval van (anticipatieve) inbreng in de huwelijksgemeenschap — vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uittreding uit onverdeeldheid vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 4) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 5) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke deelgenoot om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 6) [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN — kies de door de langstlevende gemaakte keuze: Bij een keuze voor de aanwas in VOLLE EIGENDOM: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers alle financieringen en openstaande bedragen dient verder te betalen, aangegaan met het oog op de gezamenlijke aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering, na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen. / Bij een keuze voor de aanwas in VRUCHTGEBRUIK: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de hierna vermelde) kredieten en schulden, de interesten van de kredieten dient verder te betalen die door de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed waarop dit beding betrekking heeft, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende.] De kopers erkennen door ondergetekende notaris te zijn gewezen op het belang van de keuze van de begunstigde van de schuldsaldoverzekeringen. 7) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen, zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 8) De kopers verklaren te weten dat er naar aanleiding van de in artikel 1) vermelde akte door de langstlevende registratierechten zullen verschuldigd zijn op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 9) De bepalingen vervat in de artikelen 3) en 7) gelden in ieder geval met ingang vanaf heden en zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers, teneinde een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te kunnen brengen tussen hen, dit wil zeggen onafhankelijk van het al dan niet uitoefenen van de optie vervat in artikel 1) door de langstlevende hunner. 10) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", }, { id: "optie-volle-eigendom-blote-eigendom-of-vruchtgebruik", hypothese: "Drie opties — keuze van de langstlevende tussen volle eigendom, blote eigendom of vruchtgebruik", tekst: "De kopers komen overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende van hen en met terugwerkende kracht tot op diens overlijdensdag, de volle eigendom van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende, doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, de volle eigendom van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om de volle eigendom van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hiernavolgende modaliteiten en voorwaarden: 1) De langstlevende van de beide kopers dient zijn wil om het bovenvermeld recht van aanwas uit te oefenen uitdrukkelijk kenbaar te maken door middel van een verklaring afgelegd bij notariële akte binnen een termijn van vier maanden na het overlijden van de eerststervende van de kopers. Deze termijn geldt als vervaltermijn. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke wilsuitdrukking op voormelde wijze en binnen voormelde termijn zal de langstlevende van de kopers geacht worden onherroepelijk te hebben verzaakt aan het voordeel van het recht van aanwas. In deze verklaring zal de langstlevende van de kopers mogen opteren om het aanwasbeding te beperken tot de blote eigendom of het levenslang vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed. In dat geval moeten alle bepalingen van dit beding van aanwas waar sprake is van \"de volle eigendom\" gelezen worden als \"de blote eigendom\" of \"het levenslang vruchtgebruik\" en dient de eerste zin van artikel 6) te worden gelezen zoals hierna per keuze aangegeven. Als de langstlevende kiest voor de aanwas in vruchtgebruik is dit vruchtgebruik, behoudens met zijn/haar toestemming, niet vatbaar voor omzetting en wordt de vruchtgebruiker vermoed, behoudens tegenbewijs door de blote eigenaar die steeds een beschrijving van het goed mag vragen, het goed te hebben ontvangen in de staat waarin het zich bevindt op het einde van het vruchtgebruik. 2) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 3) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere koper, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aangezien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen ervan in deze akte, zijnde de wens van de kopers om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende, zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor Rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven de kopers elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor Rechtszekerheid. Indien partijen met elkaar in het huwelijk zouden treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis of -arrest, dan wel — in geval van (anticipatieve) inbreng in de huwelijksgemeenschap — vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uittreding uit onverdeeldheid vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 4) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 5) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke deelgenoot om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 6) [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN — kies de door de langstlevende gemaakte keuze: Bij een keuze voor de aanwas in VOLLE EIGENDOM: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers alle financieringen en openstaande bedragen dient verder te betalen, aangegaan met het oog op de gezamenlijke aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering, na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen. / Bij een keuze voor de aanwas in VRUCHTGEBRUIK: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de hierna vermelde) kredieten en schulden, de interesten van de kredieten dient verder te betalen die door of voor rekening van de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed waarop dit beding betrekking heeft, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende. / Bij een keuze voor de aanwas in BLOTE EIGENDOM (waarbij het vruchtgebruik niet op een of andere wijze aan de langstlevende toekomt — komt het wel toe, dan verkrijgt de langstlevende de volle eigendom, deels ingevolge dit beding en deels op een andere wijze, en geldt de eerste variant hierboven): er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de hierna vermelde) kredieten en schulden, de kapitaalaflossingen van de kredieten dient verder te betalen die door of voor rekening van de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed waarop dit beding betrekking heeft, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van de blote eigendom, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende.] De kopers erkennen door ondergetekende notaris te zijn gewezen op het belang van de keuze van de begunstigde van de schuldsaldoverzekeringen. 7) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen, zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 8) De kopers verklaren te weten dat er naar aanleiding van de in artikel 1) vermelde akte door de langstlevende registratierechten zullen verschuldigd zijn op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 9) De bepalingen vervat in de artikelen 3) en 7) gelden in ieder geval met ingang vanaf heden en zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers, teneinde een rechtsgeldige overeenkomst tot stand te kunnen brengen tussen hen, dit wil zeggen onafhankelijk van het al dan niet uitoefenen van de optie vervat in artikel 1) door de langstlevende hunner. 10) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", }, { id: "automatisch-volle-eigendom-zonder-optie", hypothese: "Automatische aanwas in volle eigendom, zonder optie-uitoefening en zonder terugwerkende kracht", tekst: "Om hun samenwonen te organiseren en de langstlevende te beschermen bij het overlijden van één van hen komen de kopers overeen een bijzondere onverdeeldheid tussen hen in het leven te roepen voor het bij deze aangekochte goed, dat als een doelvermogen wordt aanzien. De kopers komen met name overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende onder hen en zonder terugwerkende kracht, de volle eigendom van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende. Aldus staat elk van de kopers de volle eigendom van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om de volle eigendom van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 2) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere partij, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aanzien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen ervan in deze akte, zijnde de wens van de partijen om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende, zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven partijen elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Indien partijen met elkaar in het huwelijk treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor rechtszekerheid. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uit onverdeeldheidtreding vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 3) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 4) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke koper om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 5) Er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers alle financieringen en openstaande bedragen dient verder te betalen, aangegaan met het oog op de gezamenlijke aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering, na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen. De kopers erkennen door ondergetekende notaris te zijn gewezen op het belang van de keuze van de begunstigde van deze verzekeringen. 6) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 7) De kopers verklaren te weten dat, op basis van de huidige stelling van de administratie van de registratie en onder voorbehoud van latere wijzigingen van de wetten en/of gebruiken in fiscale aangelegenheden, de langstlevende gehouden is binnen de vier maanden na het overlijden van de eerststervende, een verklaring neer te leggen op het bevoegde kantoor rechtszekerheid en de registratierechten te betalen op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 8) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", toelichting: "Bron (Notaris Dirk Michiels, 1 augustus 2022): te onderscheiden van 'optie-volle-eigendom' hierboven — hier wast het deel van de eerststervende automatisch aan zonder dat de langstlevende een uitdrukkelijke optie moet uitoefenen (geen vervaltermijn van vier maanden, geen afzonderlijke notariële verklaring nodig), en zonder terugwerkende kracht tot de overlijdensdag. Toch blijft de langstlevende, op basis van het huidige standpunt van de registratie-administratie, gehouden binnen de vier maanden na het overlijden een verklaring neer te leggen en registratierechten te betalen (artikel 7 van deze variant) — enkel de wijze van tot-stand-komen van de aanwas zelf verschilt, niet de latere formaliteit.", }, { id: "automatisch-vruchtgebruik-zonder-optie", hypothese: "Automatische aanwas in vruchtgebruik, zonder optie-uitoefening en zonder terugwerkende kracht (subsidiair aan een eventuele wettelijke regeling)", tekst: "Voor zover er op de dag van het overlijden van de eerststervende koper geen wettelijke regeling zou van toepassing zijn die aan de langstlevende koper een wettelijk vruchtgebruik verleent op de onverdeelde helft van de eerststervende koper in het onroerend goed, voorwerp van deze akte (waarbij de langstlevende koper dan uiteraard ook moet voldoen aan de gestelde voorwaarden om dit vruchtgebruik effectief te kunnen genieten), komen de kopers, om hun samenwonen te organiseren en de langstlevende te beschermen bij het overlijden van één van hen, overeen een bijzondere onverdeeldheid tussen hen in het leven te roepen voor het bij deze aangekochte goed, dat als een doelvermogen wordt aanzien. De kopers komen met name overeen dat, bij gebrek aan voormelde op hen van toepassing zijnde wettelijke regeling, bij het overlijden van de eerststervende onder hen en zonder terugwerkende kracht, het vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende. Aldus staat elk van de kopers, onder gemelde voorwaarde, het vruchtgebruik van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om het vruchtgebruik van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Dit vruchtgebruik is, behoudens met toestemming van de langstlevende, niet vatbaar voor omzetting. Bovendien wordt de vruchtgebruiker vermoed, behoudens tegenbewijs door de blote eigenaar die steeds een beschrijving van het goed mag vragen, het goed te hebben ontvangen in de staat waarin het zich bevindt op het einde van het vruchtgebruik. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig. 2) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere partij, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie, dus geen toevallige feitelijke scheiding of een door de omstandigheden opgedrongen feitelijke scheiding ingevolge een verblijf in het buitenland omwille van beroepsredenen, een verblijf in een ziekenhuis, woonzorgcentrum, assistentiewoning, enzovoort), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Dit verval, dat als een ontbindende voorwaarde van het aanwasbeding moet worden aanzien, is ingegeven door de determinerende beweegreden voor het opnemen van ervan in deze akte, zijnde de wens van de partijen om hun gezamenlijk levenskader bij het overlijden van een van hen veilig te stellen in hoofde van de langstlevende zodat, indien partijen hun samenwoning in de toekomst zouden beëindigen op een duurzame wijze, het aanwasbeding wegens het wegvallen van de determinerende oorzaak eveneens geacht moet worden te zijn weggevallen. In de hypothese dat een einde zou gemaakt worden aan deze overeenkomst door de verzending van een aangetekende brief, zoals hierboven uiteengezet, kan elk van beide partijen op zijn kosten het einde van de overeenkomst laten vaststellen bij authentieke akte en deze op het bevoegde kantoor rechtszekerheid laten overschrijven. Hiertoe geven partijen elkaar onherroepelijk volmacht, met machtiging voor de notaris om deze akte te verlijden op voorlegging van het bewijs van het versturen van deze aangetekende brief. Indien partijen met elkaar in het huwelijk treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Daarnaast kunnen partijen op elk ogenblik gezamenlijk deze overeenkomst wijzigen of het einde van deze overeenkomst laten vaststellen bij notariële akte onderworpen aan de formaliteit van overschrijving op het kantoor rechtszekerheid. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uit onverdeeldheidtreding vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek. 3) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden. Bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 4) De langstlevende van beide kopers in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. Het bezwarend karakter van deze overeenkomst wordt onderstreept door het oogmerk van elke koper om te worden beschermd voor het geval hij de langstlevende zou zijn. 5) Er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de hierna vermelde) kredieten en schulden, de interesten van de kredieten dient verder te betalen die de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed waarop dit beding betrekking heeft, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende. De kopers erkennen door ondergetekende notaris te zijn gewezen op het belang van de keuze van de begunstigde van deze verzekeringen. 6) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen hen, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten, onverminderd de eventuele toepassing van artikel 1477 § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek dat wettelijk samenwonenden oplegt bij te dragen in de lasten van het samenleven naar evenredigheid van hun mogelijkheden. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed. Behoudens overeenkomst tussen partijen zal deze vergoeding bepaald worden door een deskundige die op verzoek van de meest gerede partij wordt aangeduid door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg van de ligging van het goed. De deskundige wordt vrijgesteld van alle formaliteiten; zijn kostenstaat zal door beide partijen worden gedragen, ieder voor de helft. 7) De kopers verklaren te weten dat, op basis van de huidige stelling van de administratie van de registratie en onder voorbehoud van latere wijzigingen van de wetten en/of gebruiken in fiscale aangelegenheden, de langstlevende gehouden is binnen de vier maanden na het overlijden van de eerststervende, een verklaring neer te leggen op het bevoegde kantoor rechtszekerheid en de registratierechten te betalen op de waarde van de rechten, voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 8) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", toelichting: "Bron (Notaris Dirk Michiels, 1 augustus 2022): subsidiaire variant voor het geval er GEEN wettelijke regeling van toepassing is die de langstlevende al een wettelijk vruchtgebruik verleent op het deel van de eerststervende (bv. wettelijke samenwoning kent zo'n wettelijk vruchtgebruik in bepaalde gevallen niet toe). Net als de volle-eigendomvariant hierboven: automatische aanwas zonder optie-uitoefening en zonder terugwerkende kracht.", }, { id: "wijziging-kader", hypothese: "Wijziging van een eerder gevestigd beding van aanwas — vervanging door een nieuwe configuratie", tekst: "WIJZIGING VAN EEN BEDING VAN AANWAS\nIngevolge akte verleden voor {{naam_notaris_vorige_akte}} op {{datum_vorige_akte}}, overgeschreven op het kantoor Rechtszekerheid van {{arrondissement_vorige_akte}} op {{datum_overschrijving_vorige_akte}}, onder formaliteitnummer {{formaliteitnummer_vorige_akte}}, hebben de comparanten het hierna beschreven onroerend goed aangekocht, ieder voor een onverdeelde helft, met een beding van aanwas: {{beschrijving_onroerend_goed}}.\nGelet op de bepalingen van de wet van 28 maart 2007 tot wijziging, wat de regeling van het erfrecht van de langstlevende wettelijk samenwonende betreft, van het Burgerlijk Wetboek, komen de comparanten overeen het beding van aanwas opgenomen in voormelde akte zuiver en eenvoudig te vervangen door de hierna gekozen nieuwe configuratie [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: — voeg hierna de volledige tekst in van de gewenste variant van het onderdeel 'aanwasbeding-samenwonenden' (optie-volle-eigendom / optie-vruchtgebruik / optie-volle-eigendom-of-vruchtgebruik / optie-volle-eigendom-blote-eigendom-of-vruchtgebruik / automatisch-volle-eigendom-zonder-optie / automatisch-vruchtgebruik-zonder-optie), aangepast aan de verkorte verwijzing \"het goed\" in plaats van de volledige beschrijving].\nSLOTBEPALINGEN\n1. De partijen bevestigen dat de instrumenterende notaris hen naar behoren heeft ingelicht over de rechten, verplichtingen en lasten die uit onderhavige akte voortvloeien en hen op onpartijdige wijze raad heeft verstrekt. Zij verklaren deze akte, met alle eraan verbonden rechten en verplichtingen, voor evenwichtig te houden en uitdrukkelijk te aanvaarden.\n2. De instrumenterende notaris bevestigt dat de identiteit van de partijen hem werd aangetoond aan de hand van de door de wet vereiste stukken.\n3. Het recht op geschriften bedraagt vijftig euro (€ 50,00).\n\nWAARVAN AKTE, verleden te {{plaats_verlijden}}, op kantoor, op hogervermelde datum.\nNa integrale voorlezing en toelichting van deze akte, hebben de partijen met ons, notaris, ondertekend.", toelichting: "Bron (Notaris Dirk Michiels, 3 maart 2026): deze variant is uitsluitend het KADER voor een wijzigingsakte — de eigenlijke, vervangende beding-tekst wordt niet hier herhaald maar overgenomen uit de reeds bestaande configuratie-varianten van dit onderdeel, om een derde, parallelle clausuletekst voor dezelfde inhoud te vermijden (AGENTS.md, gulden regel).", }, { id: "conditioneel-op-kinderen-volle-eigendom-of-vruchtgebruik", hypothese: "Aanwas afhankelijk van kinderen — vruchtgebruik indien (een van) de kopers kinderen heeft, volle eigendom (of desgewenst enkel vruchtgebruik) indien geen van beiden kinderen heeft", tekst: "De kopers komen overeen dat, bij het overlijden van de eerststervende onder hen en met terugwerkende kracht tot aan dit overlijden: (i) in geval minstens één van hen één of meer kinderen heeft: het levenslang vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende, doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, het levenslang vruchtgebruik van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om het levenslang vruchtgebruik van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. (ii) in geval geen van hen beiden één of meer kinderen heeft: de volle eigendom van het deel van de eerststervende in het goed zal aanwassen bij het deel van de overlevende (of het levenslang vruchtgebruik indien hiervoor uitdrukkelijk wordt geopteerd zoals hierna bepaald in artikel 2), doch enkel op voorwaarde dat deze laatste hiervoor uitdrukkelijk, op de wijze en binnen de termijn hierna gepreciseerd, opteert na het overlijden van de eerststervende. Aldus staat elk van de kopers, onder voormelde voorwaarde, de volle eigendom van zijn deel af aan de andere onder de opschortende voorwaarde van zijn vooroverlijden; als tegenprestatie voor deze afstand verkrijgt de overdrager een kans om de volle eigendom van het deel van de andere te verkrijgen, indien hij het langst leeft. Deze overeenkomst is wederkerig toegestaan en aanvaard ten bezwarende titel, als kanscontract, onder de hierna volgende modaliteiten en voorwaarden: 1) De langstlevende van de beide kopers dient zijn wil om het bovenvermeld recht van aanwas uit te oefenen uitdrukkelijk kenbaar te maken door middel van een verklaring afgelegd bij notariële akte binnen een termijn van vier maanden na het overlijden van de eerststervende van de kopers. Deze termijn geldt als vervaltermijn. Bij ontstentenis van uitdrukkelijke wilsuitdrukking op voormelde wijze en binnen voormelde termijn zal de langstlevende van de kopers geacht worden onherroepelijk te hebben verzaakt aan het voordeel van het recht van aanwas. 2) Enkel en alleen in de hierboven beschreven hypothese (ii) zal de langstlevende van de kopers in deze verklaring mogen opteren om het aanwasbeding te beperken tot het levenslang vruchtgebruik van het deel van de eerststervende in het goed. In dat geval moeten alle bepalingen van dit beding van aanwas waar sprake is van \"de volle eigendom\" gelezen worden als \"het levenslang vruchtgebruik\" en dient de eerste zin van artikel 6) te worden gelezen zoals hierna bij de vruchtgebruik-optie aangegeven. Als de langstlevende kiest voor de aanwas in vruchtgebruik is dit vruchtgebruik, behoudens met zijn/haar toestemming, niet vatbaar voor omzetting en wordt de vruchtgebruiker vermoed, behoudens tegenbewijs door de blote eigenaar die steeds een beschrijving van het goed mag vragen, het goed te hebben ontvangen in de staat waarin het zich bevindt op het einde van het vruchtgebruik. 3) Beide partijen schatten voor zichzelf de kans om te overleven gelijkwaardig; de langstlevende in wiens voordeel de aanwas tot stand komt zal aan de erfgenamen of rechtsopvolgers van de eerststervende geen enkele vergoeding verschuldigd zijn uit hoofde van deze overeenkomst, gezien het hier om een kanscontract gaat. 4) Deze overeenkomst vervalt van rechtswege na de vaststelling, per aangetekende brief te melden aan de andere koper, van het feit dat partijen niet meer samenwonen gedurende een ononderbroken periode van zes maanden (bij duurzame ontwrichting van hun relatie), wat door alle rechtsmiddelen kan bewezen worden. Indien partijen met elkaar in het huwelijk zouden treden komt er van rechtswege een einde aan deze overeenkomst vanaf de dag van het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis of -arrest, dan wel — in geval van (anticipatieve) inbreng in de huwelijksgemeenschap — vanaf de dag van het huwelijk, behoudens andersluidend beding in hun huwelijkscontract. Indien er een einde komt aan dit aanwasbeding is artikel 3.75 van het Burgerlijk Wetboek van overeenkomstige toepassing en kan iedere partij de uittreding uit onverdeeldheid vorderen overeenkomstig artikel 1207 van het Gerechtelijk Wetboek, na een redelijke opzegtermijn die de partijen op 6 maanden bepalen. 5) De aanwas heeft eveneens betrekking op alle eventuele bouwwerken, verbouwingen of veranderingen die op of aan het goed zouden uitgevoerd worden; bij gebrek aan tegenbewijs wordt de stilzwijgende instemming van de beide partijen hieromtrent vermoed. 6) [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN — kies de toepasselijke keuze: Bij aanwas in VOLLE EIGENDOM: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers alle financieringen en openstaande bedragen dient verder te betalen, aangegaan met het oog op de gezamenlijke aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering, na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen. / Bij aanwas in VRUCHTGEBRUIK: er wordt bedongen dat de langstlevende van beide kopers, naast zijn eigen (aandeel in de) kredieten en schulden, de interesten van de kredieten dient verder te betalen die door de eerststervende werden aangegaan met het oog op de aankoop, eventuele bebouwing, verbouwing of verandering van het goed, alsmede (het aandeel van de eerststervende in) alle daarmee verband houdende schulden die niet via periodieke aflossingen worden terugbetaald (na aanwending van eventuele schuldsaldoverzekeringen) in verhouding tot de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende, berekend overeenkomstig artikel 4.64 § 3 van het Burgerlijk Wetboek op overlijdensdatum van de eerststervende.] 7) Zolang deze overeenkomst van kracht blijft tussen de kopers kunnen zij het goed niet vervreemden, noch ten bezwarende titel, noch om niet, de verdeling of veiling ervan niet vragen, het goed niet hypothekeren en er geen enkele erfdienstbaarheid op toestaan, tenzij met wederzijds akkoord. Tevens hebben de kopers, zolang deze overeenkomst van kracht blijft, het gezamenlijk genot van het goed op last gezamenlijk de lasten ervan te dragen, elk in verhouding tot zijn eigendomsrechten. Indien het samenwonen ophoudt te bestaan en slechts één van de kopers het goed blijft bewonen, zal hij of zij aan de andere koper een woonstvergoeding moeten betalen gelijk aan de helft van de normale huurwaarde van het goed, bij gebrek aan akkoord bepaald door een door de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg aangeduide deskundige, op ieders kosten voor de helft. 8) De kopers verklaren te weten dat er naar aanleiding van de uitoefening van het recht van aanwas door de langstlevende registratierechten verschuldigd zijn op de waarde van de rechten voorwerp van de aanwas, wat doorgaans tot een hogere taxatie leidt dan de ingevolge een verkrijging via erfenis verschuldigde successierechten/erfbelasting (waarvoor er zelfs vrijstelling kan zijn). 9) Een eventuele nietigheid van een bepaling van dit beding van aanwas betreft enkel die specifieke bepaling, die in dat geval voor niet geschreven moet worden gehouden, maar kan, volgens de uitdrukkelijke wil van partijen, niet de nietigheid van het volledige beding van aanwas voor gevolg hebben.", toelichting: "Bron: MOD-2T 'optionele aanwas in vruchtgebruik of (indien geen kinderen) in volle eigendom' (aanpassing e-notariaat, laatst bijgewerkt 1 augustus 2022, auteur notaris Dirk Michiels, goedgekeurd door de Werkgroep Familierecht) — eigen kantoormodel, taalkundig 2T (NL/FR in één brondocument). Te onderscheiden van 'optie-volle-eigendom-of-vruchtgebruik' hierboven: daar kiest de langstlevende vrij tussen volle eigendom en vruchtgebruik; hier bepaalt de AANWEZIGHEID VAN KINDEREN welke hypothese (i of ii) van toepassing is, met een bijkomende beperkingsoptie tot vruchtgebruik enkel in de kinderloze hypothese (ii).", }, ], parameters: [ { naam: "naam_notaris_vorige_akte", omschrijving: "Notaris voor wie het oorspronkelijke beding van aanwas werd verleden" }, { naam: "datum_vorige_akte", omschrijving: "Datum van de oorspronkelijke akte met het beding van aanwas" }, { naam: "arrondissement_vorige_akte", omschrijving: "Arrondissement van het kantoor Rechtszekerheid waar de oorspronkelijke akte werd overgeschreven", voorbeeld: "Leuven" }, { naam: "datum_overschrijving_vorige_akte", omschrijving: "Datum van overschrijving van de oorspronkelijke akte" }, { naam: "formaliteitnummer_vorige_akte", omschrijving: "Formaliteitnummer van de overschrijving van de oorspronkelijke akte" }, { naam: "beschrijving_onroerend_goed", omschrijving: "Beschrijving van het onroerend goed waarop het beding van aanwas betrekking heeft" }, { naam: "plaats_verlijden", omschrijving: "Plaats waar de wijzigingsakte verleden wordt" }, ], agentwenken: "Kies de configuratie op basis van wat de partijen wensen: 'optie-volle-eigendom' voor het klassieke, eenvoudigste tontinebeding (meest gebruikelijk); 'optie-vruchtgebruik' wanneer partijen enkel het woongenot van de langstlevende willen veiligstellen zonder eigendomsoverdracht (bv. wanneer er kinderen uit een vorige relatie zijn en de blote eigendom bij hen moet blijven); 'optie-volle-eigendom-of-vruchtgebruik' of 'optie-volle-eigendom-blote-eigendom-of-vruchtgebruik' wanneer de langstlevende zelf, ná het overlijden, moet kunnen kiezen welke variant het beste past bij de dan geldende fiscale/familiale situatie (flexibiliteit, aan te raden bij twijfel op het ogenblik van de aankoop); 'automatisch-volle-eigendom-zonder-optie'/'automatisch-vruchtgebruik-zonder-optie' wanneer de partijen geen afzonderlijke optie-uitoefening willen vereisen (aanwas gebeurt automatisch, zonder de vervaltermijn en het risico van vergeten uitoefening — maar ook zonder terugwerkende kracht tot de overlijdensdag); 'wijziging-kader' bij een latere akte die een reeds bestaand beding van aanwas vervangt door een andere configuratie (art. wet 28 maart 2007). Essentiële aandachtspunten ongeacht de configuratie: (1) dit is een KANSCONTRACT — beide partijen moeten hun overlijdenskans gelijkwaardig inschatten, anders riskeert het beding geherkwalificeerd te worden als verdoken schenking; (2) het beding vervalt van rechtswege bij duurzame beëindiging van de samenwoning (zes maanden) of bij huwelijk van de partijen (tenzij het huwelijkscontract anders bepaalt); (3) bij de 'optie'-varianten moet de optie BINNEN VIER MAANDEN na het overlijden bij notariële akte worden uitgeoefend — dit is een vervaltermijn — zie het aparte onderdeel 'verklaring-aanwas-na-overlijden-kader' voor die uitoefeningsakte; (4) wijs de partijen op de fiscale kostprijs (registratierechten op de aanwas, doorgaans hoger dan de erfbelasting) én op het belang van de begunstigdenkeuze bij een schuldsaldoverzekering; (5) voor de latere (eenzijdige of gezamenlijke) beëindiging van het beding: zie het aparte onderdeel 'beeindiging-aanwasbeding-kader'.", toepasbaarOp: ["verkoopakte", "samenlevingsovereenkomst"], bron: "Notaris Dirk Michiels, goedgekeurd door de Werkgroep Familierecht, 13 januari 2025 — programmatisch overgenomen (NL-cel van de bilingue bronbestanden) uit integratie/drive-backup/2026-07-02-backup-modellen-e-notariaat/.", versie: "1.2", datum: "2026-07-13", wetsbasis: [ "art. 3.75, art. 4.64 § 3 Burgerlijk Wetboek", "art. 1207 Gerechtelijk Wetboek (uittreding uit onverdeeldheid)", "art. 1477 § 3 oud Burgerlijk Wetboek (lasten van het samenleven, wettelijke samenwoning)", "wet 28 maart 2007 (wijziging erfrecht langstlevende wettelijk samenwonende) — grondslag voor de 'wijziging-kader'-variant", ], nazicht: { status: "na_te_kijken", datum: "2026-07-11", aandachtspunten: "Zeer recente officiële tekst (13 januari 2025 resp. 3 maart 2026 voor 'wijziging-kader'), goedgekeurd door de Werkgroep Familierecht — controleer bij gebruik of de verwijzingen naar het (nieuwe) Boek 3/4 BW nog actueel zijn. De verklaring van aanwas na overlijden (uitoefening van de optie) en de beëindiging (beide partijen/eenzijdig) staan intussen als aparte onderdelen (verklaring-aanwas-na-overlijden-kader, beeindiging-aanwasbeding-kader).", }, }, ];