import type { Modelonderdeel } from "../types";

// ── EPB-clausules voor de authentieke akte (Waals Gewest) ───────────────────
// Bron: CLR (Commission Législation Régionale), 22 juli 2016, via de Drive-
// back-up in integratie/drive-backup/. Decreet van 28 november 2013
// betreffende de energieprestatie van gebouwen (in werking 1 mei 2015):
// mededeling vóór ondertekening, geen gebouw in de zin van het decreet,
// niet-residentieel gebouw, uitzondering wegens oppervlakte, uitzonderlijke
// afwezigheid van certificaat, en verkoop met sloopbestemming.

export const epbAkteWallonieOnderdelen: Modelonderdeel[] = [
  {
    id: "epb-akte-wallonie",
    titel: "EPB-clausules voor de authentieke akte (Waals Gewest)",
    categorie: "attesten",
    omschrijving:
      "Officiële CLR-clausules over de EPB-procedure (Waals Gewest, decreet van 28 november 2013) voor de authentieke akte: mededeling van het certificaat vóór ondertekening, constructie zonder verwarmingssysteem (geen 'gebouw' in de zin van het decreet), niet-residentieel gebouw, uitzondering wegens oppervlakte, de uitzonderlijke afwezigheid van certificaat (enkel bij akte na onderhandse overeenkomst), en verkoop van een goed bestemd om gesloopt te worden.",
    tekst:
      "EPB-CLAUSULES (WAALS GEWEST)\n\n[KIES de toepasselijke variant hierna.]",
    varianten: [
      {
        id: "mededeling-voor-ondertekening",
        hypothese: "EPB-procedure beëindigd — mededeling van het certificaat vóór de ondertekening van de overeenkomst",
        tekst:
          "1. De *verkoper *verhuurder verklaart dat het goed, voorwerp van onderhavige akte, het voorwerp uitmaakt van een energieprestatiecertificaat dat de unieke code * vermeldt, opgemaakt door de erkende EPB-certificeerder *, op *.\n2. [Eventueel: De “energieprestatie-indicatoren” zijn de volgende:- energieklasse: * - totale theoretische primaire energieverbruik, uitgedrukt in kWh per jaar: * - specifieke primaire energieverbruik, uitgedrukt in kWh/m per jaar: *]\n3. *De koper *De huurder erkent dat dit certificaat hem reeds werd meegedeeld vóór de ondertekening van de *verkoop- *huurovereenkomst. 4. [Bij ontstentenis van bewijs van overhandiging van het certificaat voorafgaandelijk onderhavige akte: De *verkoper*verhuurder overhandigt hierbij *het afschrift *het origineel van dit certificaat *aan de koper *aan de huurder.]",
      },
      {
        id: "geen-gebouw-in-de-zin-van-het-decreet",
        hypothese: "Constructie zonder verwarmingssysteem — geen 'gebouw'/'unit' in de zin van het EPB-decreet",
        tekst:
          "1. De partijen verklaren dat het verkochte goed geen “gebouw” of “unit” is in de zin van artikel 2, 2° van het decreet van 28 november 2013 betreffende de energieprestatie van gebouwen, zijnde een overdekte constructie met muren waarvoor energie gebruikt wordt om het binnenklimaat te regelen, zodat het goed kan worden verkocht zonder dat er een energieprestatiecertificaat dient te worden opgemaakt.\n2. De koper is op de hoogte gesteld dat hij, voorafgaand aan elke latere verhuring, een EPB-certificaat zal moeten voorleggen en in de publiciteit melding zal moeten maken van dit certificaat en van de energieprestatie-indicatoren, indien het voorwerp van het contract beantwoordt aan de definitie van een gebouw of EPB-unit.",
      },
      {
        id: "niet-residentieel-gebouw",
        hypothese: "Niet-residentieel gebouw — informatieplicht EPB-decreet (in werking sinds 1 mei 2015)",
        tekst:
          "1. De partijen erkennen door de instrumenterende notaris te zijn geïnformeerd over de verplichtingen die voortvloeien uit het EPB-decreet van 28 november 2013, in werking getreden op 1 mei 2015, en die op alle gebouwen, zowel residentieel als niet-residentieel, van toepassing zijn, en:- over het feit dat uit deze bepalingen voortvloeit dat een EPB-certificaat in principe vereist is bij de opmaak van een huur- of verkoopovereenkomst voor een bestaand niet-residentieel gebouw,- alsook over de toepasselijke sancties ingeval een dergelijk certificaat ontbreekt.\n2. Niettegenstaande haar inwerkingtreding, kan deze verplichting, in de huidige stand van de Waalse regionale regelgeving, hier evenwel geen effectieve uitvoering krijgen aangezien het in casu over een niet-residentieel gebouw gaat, in de mate dat, enerzijds, de middelen om een dergelijk certificaat te kunnen opmaken nog niet beschikbaar zijn en, anderzijds, er momenteel geen erkende certificeerders bestaan om dit te doen.\n3. Onder voorbehoud van deze verduidelijking, verzoeken de partijen de Notaris evenwel om onderhavige akte te verlijden en zij verzaken, voor zover nodig, aan het inroepen van de nietigheid van de overeenkomst, met name daar dit een overmachtssituatie is.",
      },
      {
        id: "uitzondering-oppervlakte",
        hypothese: "Certificaat niet vereist — uitzonderingsregeling wegens de oppervlakte van het goed",
        tekst:
          "De *verkoper *verhuurder bevestigt\n[eventueel, aangeraden: met het verslag van de landmeter-expert *, opgemaakt op * tot staving] dat het goed geen totale nuttige oppervlakte van meer dan 50 m² heeft (de totale nuttige oppervlakte is de som van de oppervlakten van de verschillende niveaus van het gebouw berekend tussen de muren of buitenwanden, waarbij de dikte van die muren of wanden niet in aanmerking wordt genomen in die som (art. 2, 12° EPB-decreet)), zodat *onderhavige verkoop *onderhavig huurcontract niet valt onder de verplichting om een EPB-certificaat voor te leggen (art. 36, eerste lid, 3° EPB-decreet); *de koper *de huurder erkent de werkelijkheid van deze toestand, nadat hij zich ter plaatse heeft begeven.",
      },
      {
        id: "afwezigheid-certificaat-uitzonderlijk",
        hypothese: "Afwezigheid van certificaat (uitzonderlijke clausule) — enkel voor de akte voorafgegaan door een onderhandse overeenkomst",
        tekst:
          "1. De notaris herinnert de partijen eraan dat krachtens het decreet van 28 november 2013 betreffende de energieprestatie van gebouwen, het zogenaamde “EPB-decreet”, elke persoon die een gebouw of een EPB-unit te koop of te huur stelt, verplicht over een certificaat dient te beschikken met het oog op de publiciteit en dit certificaat vóór de *verkoop- *huurovereenkomst *aan de koper *aan de huurder moet meedelen.\n2. De notaris informeert *de koper *de huurder dat hij, bij afwezigheid van een dergelijk certificaat\n[eventueel de reden vermelden waarom het certificaat ontbreekt], eventueel de nietigheid van de overeenkomst wegens de niet-naleving door de *verkoper *verhuurder van zijn EPB-verplichtingen zou kunnen inroepen en, naargelang de beoordeling van de hoven en rechtbanken, eventueel bekomen.\n3. [Eventueel, aangeraden: De *verkoper *verhuurder overhandigt thans *aan de koper *aan de huurder het EPB-certificaat, dat ontbrak op het ogenblik van *de onderhandse verkoopovereenkomst *het onderhandse huurcontract en dat de unieke Code nr. * vermeldt en opgesteld is door *, EPB-certificeerder.]4. De koper verklaart ogenblikkelijk dat hij verzaakt aan het inroepen van de eventuele nietigheid van de verkoopovereenkomst wegens het ontbreken van een energieprestatiecertificaat, vóór de totstandkoming van het contract\n[eventueel: en bevestigt indien nodig dat hij tevreden is met de energie-indicator van het goed, namelijk “klasse *”].5. De notaris informeert de *verkoper *verhuurder eveneens over de administratieve boetes die door artikel 59 van het EPB-decreet en artikel 87 van het Besluit van de Waalse Regering van 15 mei 2014 ter uitvoering van het EPB-decreet worden voorzien, in geval van niet-naleving van de EPB-eisen. 6. De partijen, naar behoren ingelicht\n[eventueel: voorafgaandelijk dezer], ongeacht hetgeen voorafgaat, verzoeken hem evenwel om onderhavige akte te verlijden.",
      },
      {
        id: "goed-bestemd-om-gesloopt-te-worden",
        hypothese: "Verkoop van een goed bestemd om te worden gesloopt (met bericht van ontvangst van de sloopvergunningaanvraag)",
        tekst:
          "1. De koper verklaart dat het goed gekocht is om gesloopt te worden en dat hij de verkoper ervan op de hoogte heeft gebracht aan het begin van de voorafgaande onderhandelingen, zodat er geen enkel EPB-certificaat werd opgemaakt voor het verkochte goed.\n2. Om te voldoen aan de reglementering, hechten de partijen aan onderhavige akte het bericht van ontvangst van de aanvraag tot sloopvergunning of vergunning die minstens de sloop van het gebouw of van de EPB-unit impliceert.",
      },
      {
        id: "epb-procedure-lopende-geen-overdracht",
        hypothese: "Gebouw in opbouw of EPB-procedure lopende — verkoper blijft EPB-aangever (geen overdracht van die hoedanigheid)",
        tekst:
          "1. De verkoper verklaart dat het verkochte goed momenteel het voorwerp uitmaakt van een EPB-procedure en dat [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: een tijdelijke EPB-aangifte / een tijdelijk EPB-certificaat] door de EPB-verantwoordelijke *** [EVENTUEEL: identiteit van de EPB-verantwoordelijke] werd opgemaakt, op [DATUM], onder de unieke Code ***.\n2. De koper erkent dat dit tijdelijk EPB-certificaat hem vóór de ondertekening van de verkoopovereenkomst werd meegedeeld.\n3. De verkoper bewaart de hoedanigheid van EPB-aangever; hij verbindt zich ertoe erop toe te zien dat de EPB-verantwoordelijke de definitieve EPB-aangifte aan de Waalse Regering richt overeenkomstig artikel 24 van het EPB-decreet en vervolgens het certificaat binnen de gestelde termijn opmaakt.\n4. Zodra het EPB-certificaat is opgemaakt, zal hij ervoor zorgen dat dit onmiddellijk aan de koper wordt overgemaakt.\n5. De verkoper overhandigt hierbij het origineel van dit certificaat aan de koper.",
        toelichting:
          "Deze variant en 'epb-procedure-lopende-overdracht-aangever' behandelen samen de CLR-clausules 'Gebouwen in opbouw of waarbij de EPB-procedure lopende is' (bericht van ontvangst van de aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning van na 1 mei 2015). Ze kunnen ook aangepast worden aan de realiteit van een huurovereenkomst (bron).",
      },
      {
        id: "epb-procedure-lopende-overdracht-aangever",
        hypothese: "Gebouw in opbouw, nieuwbouw met aanvraag na 1 mei 2015 — overdracht van de hoedanigheid van EPB-aangever aan de koper",
        tekst:
          "1. De verkoper verklaart dat het verkochte goed momenteel het voorwerp uitmaakt van een EPB-procedure en dat [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: een tijdelijke EPB-aangifte / een tijdelijk EPB-certificaat] door de EPB-verantwoordelijke *** [EVENTUEEL: identiteit van de EPB-verantwoordelijke] werd opgemaakt, op [DATUM], onder de unieke Code ***.\n2. De koper erkent dat dit tijdelijk EPB-certificaat hem vóór de ondertekening van de verkoopovereenkomst werd meegedeeld.\n3. [EVENTUEEL: uitgaande van het feit dat de verkoper al zijn verplichtingen op het vlak van werken heeft vervuld en dat deze momenteel opgeleverd zijn,] zijn de partijen overeengekomen om de hoedanigheid van \"EPB-aangever\" en de verplichtingen die zij met zich meebrengt, voor het goed voorwerp van de verkoop, aan de koper over te dragen, die dit aanvaardt.\n4. De verkoper verklaart dat de EPB-verantwoordelijke op [DATUM] een tijdelijke EPB-aangifte heeft opgemaakt [EVENTUEEL: die in de Gegevensbank zoals bedoeld in artikel 14 van het EPB-decreet van 28 november 2013, op datum van [DATUM] geregistreerd werd], die hieraan aangehecht zal blijven.\n5. De verkoper en de koper [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: hebben de Regering gezamenlijk in kennis gesteld op [DATUM] / stellen de Regering gezamenlijk in kennis, in een schrijven op datum van heden,] van de overdracht van de hoedanigheid van EPB-aangever door middel van het formulier dat door de Administratie ter beschikking wordt gesteld (art. 30 BWR 15 mei 2014 — formulier beschikbaar op energie.wallonie.be).\n6. De Regering zal de ontvangst van de kennisgeving bevestigen. Dit bericht van ontvangst zal de hoedanigheid van EPB-aangever aan de koper overdragen.",
        toelichting:
          "Enkel voor 'nieuwbouw' waarvan het bericht van ontvangst van de vergunningsaanvraag dateert van na 1 mei 2015 (bron).",
      },
      {
        id: "epb-procedure-vergunning-voor-2015-overdracht-verplichtingen",
        hypothese: "Gebouw in opbouw met vergunningsaanvraag van vóór 1 mei 2015 (oud CWATUPE-regime) — overdracht van de EPB-verplichtingen aan de koper",
        tekst:
          "I. OVERDRACHT VAN EPB-VERPLICHTINGEN — 1. De verkoper verklaart dat: A. het verkochte goed momenteel [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: volledig onbebouwd / in staat van ruwbouw] is; B. het goed het voorwerp uitmaakt van een stedenbouwkundige vergunning met als voorwerp \"***\", waarvan het bericht van ontvangst van de aanvraag dateert van [DATUM] en dus van vóór 1 mei 2015. [EVENTUEEL, indien de vergunning nog niet verkregen is: het goed maakt het voorwerp uit van een aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning met als voorwerp \"***\", die thans onderzocht wordt en waarvan het bericht van ontvangst dateert van [DATUM] en dus van vóór 1 mei 2015.] In deze context heeft hij de volgende formaliteiten reeds uitgevoerd: a) de verklaring op erewoord en de technische, ecologische en economische haalbaarheidsstudie van alternatieve systemen, bijgevoegd bij de aanvraag tot vergunning, op [DATUM]; b) de aanvankelijke EPB-aangifte, verzonden op [DATUM], waarbij gepreciseerd wordt dat de werken begonnen zijn op [DATUM] (in principe minstens 15 dagen later); c) de definitieve EPB-aangifte, op [DATUM], waarbij gepreciseerd wordt dat [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: de oplevering van de werken heeft plaatsgevonden op [DATUM] (in principe binnen de 6 maanden na de oplevering van de handelingen en de werken) / de ingebruikneming van het gebouw / de voltooiing van het bouwterrein plaatsgevonden heeft op [DATUM] (in principe binnen de 18 maanden na die ingebruikneming of voltooiing)]; C. hij, meer in het algemeen, heeft voldaan aan het geheel van de opgelegde vorm- en inhoudelijke vereisten inzake de energieprestatie van gebouwen.\n2. De koper wordt gesubrogeerd in de rechten en plichten van de verkoper uit hoofde van de bestaande verplichtingen inzake EPB, met name wat de uit te voeren kennisgevingen betreft (aanvankelijke of definitieve EPB-aangifte). Hij zal er persoonlijk voor instaan, onverminderd het verhaal tegen de in gebreke blijvende verkoper.\n3. Daartoe hechten de partijen aan onderhavige akte een door de bouwheer, de EPB-verantwoordelijke en de koper ondertekend verslag, dat [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: bij de verkoop op plan van een op te richten gebouw, een beschrijving bevat van alle maatregelen die moeten worden toegepast om aan de EPB-eisen te voldoen / bij de verkoop van een gebouw in opbouw, een beschrijving bevat van alle maatregelen die werden toegepast of die uitgevoerd moeten worden om aan de EPB-eisen te voldoen].\n4. Bijgevolg is de verkoper, voor zover deze aangiftes conform zijn, vrijgesteld van het geheel van de verplichtingen ontstaan uit hoofde van het EPB-decreet.",
        toelichting:
          "Tegenhanger van 'epb-procedure-lopende-overdracht-aangever' voor het OUDE regime: van toepassing wanneer het bericht van ontvangst van de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag dateert van VÓÓR 1 mei 2015 (in plaats van erna) — verwijst naar het oude CWATUPE in plaats van het huidige EPB-decreet van 28 november 2013 voor de kennisgevingsprocedure.",
      },
      {
        id: "epb-procedure-vergunning-voor-2015-geen-overdracht",
        hypothese: "Gebouw in opbouw met vergunningsaanvraag van vóór 1 mei 2015 (oud CWATUPE-regime) — verkoper blijft EPB-aangever (geen overdracht)",
        tekst:
          "II. GEEN OVERDRACHT VAN EPB-VERPLICHTINGEN — De verkoper verklaart dat: A. het verkochte goed momenteel [NAKIJKEN OF SCHRAPPEN: volledig onbebouwd / in staat van ruwbouw] is, en het voorwerp uitmaakt van een stedenbouwkundige vergunning met als voorwerp \"***\", waarvan het bericht van ontvangst van de aanvraag dateert van [DATUM] en dus van vóór 1 mei 2015. [EVENTUEEL, indien de vergunning nog niet verkregen is: het goed maakt het voorwerp uit van een aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning met als voorwerp \"***\", die thans onderzocht wordt en waarvan het bericht van ontvangst dateert van [DATUM] en dus van vóór 1 mei 2015.] B. De verkoper behoudt de hoedanigheid van EPB-aangever; hij verbindt zich ertoe erop toe te zien dat de EPB-verantwoordelijke de definitieve EPB-aangifte aan de Waalse Regering richt overeenkomstig de (oude) artikelen 237/22, §3, en 237/24, §3, van het CWATUPE, en vervolgens het certificaat binnen de gestelde termijn opstelt. C. Hij verbindt zich ertoe dat, zodra het EPB-certificaat is opgesteld, dit onverwijld aan de koper wordt overgemaakt [EVENTUEEL: de termijn specificeren indien de voorlopige oplevering nog niet heeft plaatsgevonden].",
        toelichting:
          "Tegenhanger van 'epb-procedure-lopende-geen-overdracht' voor het OUDE regime (vergunningsaanvraag vóór 1 mei 2015) — verwijst naar de oude artikelen 237/22 §3 en 237/24 §3 CWATUPE in plaats van artikel 24 van het huidige EPB-decreet.",
      },
    ],
    parameters: [],
    toepasbaarOp: ["verkoopakte", "verkoopovereenkomst (compromis)"],
    agentwenken:
      "Ga in deze volgorde na welke variant van toepassing is: (1) valt het goed sowieso buiten het toepassingsgebied van het EPB-decreet (geen 'gebouw'/'unit' — bv. een constructie zonder verwarmingssysteem) → geen-gebouw-in-de-zin-van-het-decreet; (2) is het goed bestemd om gesloopt te worden mét bericht van ontvangst van de sloopvergunningaanvraag → goed-bestemd-om-gesloopt-te-worden; (3) geldt de oppervlakte-uitzondering (klein bijgebouw) → uitzondering-oppervlakte; (4) is het goed nog in opbouw of loopt de EPB-procedure nog (enkel een tijdelijk certificaat/aangifte, geen definitief certificaat) → epb-procedure-lopende-geen-overdracht (verkoper blijft aangever) of, bij nieuwbouw met vergunningsaanvraag na 1 mei 2015 en akkoord tot overdracht, epb-procedure-lopende-overdracht-aangever; (5) is het (definitieve) certificaat er gewoon, vóór de ondertekening → mededeling-voor-ondertekening (en, bij een niet-residentieel gebouw, aanvullen met niet-residentieel-gebouw); (6) enkel als geen van de vorige van toepassing is EN de akte wordt voorafgegaan door een onderhandse overeenkomst waarin het certificaat ook al ontbrak, de uitzonderlijke variant afwezigheid-certificaat-uitzonderlijk gebruiken — dit is een noodoplossing, nooit de eerste keuze.",
    bron: "CLR (Commission Législation Régionale), 22 juli 2016, programmatisch letterlijk overgenomen uit de repo-back-up integratie/drive-backup/2026-07-02-backup-modellen-e-notariaat/.",
    parallelMetIds: ["hta-epb-wallonie"],
    parallelVingerafdrukken: {
      "hta-epb-wallonie": "a77eafa9",
    },
    versie: "1.0",
    datum: "2026-07-03",
    wetsbasis: ["Decreet van 28 november 2013 betreffende de energieprestatie van gebouwen (Waals Gewest), o.m. art. 2, 2°, in werking getreden op 1 mei 2015"],
    nazicht: {
      status: "na_te_kijken",
      datum: "2026-07-03",
      aandachtspunten: "Officiële teksten uit 2016 letterlijk overgenomen; invulpunten (*) letterlijk behouden. Actuele stand van het EPB-decreet en de oppervlaktedrempels controleren bij gebruik.",
    },
  },
];
