import type { Modelonderdeel } from "../types"; // ── Gesplitste schenking blote eigendom/vruchtgebruik van een effectenportefeuille ─ // Bron: Meester Pierre Van den Eynde, ere-notaris, goedgekeurd door de // Werkgroep ad hoc Verbintenissenrecht Fednot, april 2022, via de // Drive-back-up in integratie/drive-backup/. Algemene voorwaarden inzake het // vruchtgebruik dat ontstaat bij een schenking met voorbehoud van // vruchtgebruik (of vestiging ten gunste van een derde) van een // effectenportefeuille: definitie, duurtijd, rechten van de vruchtgebruiker // (bevoegdheid van beschikking als algemeenheid, art. 3.165 BW), // beheersovereenkomst, aard van de effecten, beschrijving/jaarlijks overzicht, // vruchten en opbrengsten, omzetting en uitdoving. Acht combineerbare // bouwstenen, elk met eigen ingebedde keuzemogelijkheden. FR-spiegel in // gesplitste-schenking-effectenportefeuille-fr.ts. export const gesplitsteSchenkingEffectenportefeuilleOnderdelen: Modelonderdeel[] = [ { id: "gesplitste-schenking-effectenportefeuille", titel: "Gesplitste schenking blote eigendom/vruchtgebruik van een effectenportefeuille — algemene voorwaarden vruchtgebruik", categorie: "schenking", omschrijving: "Volledige set algemene voorwaarden voor het vruchtgebruik dat ontstaat bij de gesplitste schenking (blote eigendom aan de begiftigde, vruchtgebruik voorbehouden door de schenker of gevestigd ten gunste van een derde) van een effectenportefeuille: definitie van het vruchtgebruik, duurtijd (met de bijzondere aanwas- en terugvalregelingen bij meerdere vruchtgebruikers), de bevoegdheid van de vruchtgebruiker om als algemeenheid over de effecten te beschikken (art. 3.165 BW) met zakelijke subrogatie, de beheersovereenkomst met de bank, de aard van de effecten, de beschrijving en jaarlijkse rapportering, de vruchten en opbrengsten, de omzetting van het vruchtgebruik in volle eigendom, en de uitdoving met verrekening van de meer-/minderwaarde.", tekst: "ALGEMENE VOORWAARDEN INZAKE VRUCHTGEBRUIK (EFFECTENPORTEFEUILLE) — De vruchtgebruikers worden hierna aangeduid als 'vruchtgebruiker' of 'vruchtgebruikers'. Vruchtgebruik verleent aan zijn titularis het tijdelijk recht op gebruik en genot van een goed van de blote eigenaar, zoals een voorzichtig en redelijk persoon, in overeenstemming met de bestemming van dat goed en onder de verplichting om het goed bij het einde van zijn recht terug te geven, behoudens hierna andersluidende bepalingen. Indien de vruchtgebruiker of zijn rechthebbenden in geval van overdracht deze criteria van voorzichtig en redelijk beheer niet in acht nemen, kan de blote eigenaar aan de bevoegde rechtbank vragen om het vruchtgebruik te beëindigen. Kies hierna de toepasselijke bouwstenen; dit zijn combineerbare onderdelen, elk met eigen ingebedde keuzemogelijkheden (aangeduid met HETZIJ/OFWEL).", varianten: [ { id: "duurtijd-vruchtgebruik", hypothese: "Duurtijd van het vruchtgebruik — levenslang bij één of bij meerdere vruchtgebruikers, met aanwas, terugval of hoofdelijke uitoefening", tekst: "[KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE HYPOTHESES, naargelang het aantal vruchtgebruikers en de gewenste regeling bij overlijden:]\n\n(hetzij levenslang — één enkele vruchtgebruiker)\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van de vruchtgebruiker tijdens zijn leven, onverminderd, desgevallend, de toepassing van artikel 858bis van het oud Burgerlijk Wetboek.\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van de vruchtgebruiker tijdens zijn leven en valt terug op het hoofd van {{terugvalpersoon}}.\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van {{eerste_vruchtgebruiker}} met hoofdelijke uitoefening van dit vruchtgebruik ten behoeve van {{tweede_vruchtgebruiker}} en {{derde_vruchtgebruiker}}.\n\n(hetzij levenslang — meerdere vruchtgebruikers)\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van de vruchtgebruikers. Overeenkomstig artikel 3.141, vierde lid van het Burgerlijk Wetboek zal dit vruchtgebruik echter op het ogenblik dat een van hen overlijdt, het aandeel van de andere vruchtgebruikers, in voorkomend geval naar evenredigheid, doen aanwassen. Bijgevolg zal deze overdracht van het vruchtgebruik waarvan de overleden persoon titularis was, geen deel uitmaken van zijn nalatenschap, tenzij artikel 858bis van het oud Burgerlijk Wetboek van toepassing is.\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van de vruchtgebruikers. In tegenstelling tot artikel 3.141 van het Burgerlijk Wetboek, zal dit vruchtgebruik eindigen bij overlijden van iedere vruchtgebruiker.\n\nHETZIJ: Dit vruchtgebruik wordt gevestigd op het hoofd van de langstlevende vruchtgebruiker. Alle vruchtgebruikers zullen hun rechten hoofdelijk uitoefenen tot aan hun overlijden.", }, { id: "rechten-vruchtgebruiker-effectenportefeuille", hypothese: "Bevoegdheid van de vruchtgebruiker om over de effectenportefeuille te beschikken als algemeenheid (art. 3.165 BW), met zakelijke subrogatie en desgevallend uitzondering voor het stemrecht", tekst: "Overeenkomstig artikel 3.165 van het Burgerlijk Wetboek kan de vruchtgebruiker beschikken over een bepaald geheel van goederen die uitsluitend een feitelijke algemeenheid vormen, waaronder de in blote eigendom geschonken effectenportefeuille. De vruchtgebruiker kan echter slechts over de goederen van deze portefeuille beschikken op de tweevoudige voorwaarde dat dit enerzijds kadert in het goede beheer van deze effectenportefeuille en anderzijds dat de prijs van deze beschikking opnieuw tot het geheel wordt besteed. Bijgevolg kan de vruchtgebruiker de effecten uit deze portefeuille beheren en erover beschikken, zonder enige machtiging van de blote eigenaars. De zakelijke subrogatie vermeld in artikel 3.10 van het Burgerlijk Wetboek is van toepassing in geval van verkoop van de effecten en wederbelegging door aankoop van andere effecten.\n\n[KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE, naargelang de uitoefening van de aan de effecten verbonden rechten:]\n\nOFWEL: De vruchtgebruiker oefent de rechten verbonden aan de effecten zonder uitzondering uit.\n\nOFWEL: De vruchtgebruiker oefent de rechten verbonden aan de effecten uit met uitzondering van volgende rechten: {{uitgesloten_rechten_vruchtgebruiker}} (bijvoorbeeld: het stemrecht op de algemene vergadering die besluit tot een kapitaalverhoging of -vermindering).", }, { id: "beheersovereenkomst-effectenportefeuille", hypothese: "Beheersovereenkomst met de bank/beheerder — al dan niet goedkeuring of kennisgeving aan de blote eigenaar", tekst: "BEHEERSOVEREENKOMST EFFECTENPORTEFEUILLE — [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE, naargelang de betrokkenheid van de blote eigenaar bij de beheersovereenkomst m.b.t. het risicoprofiel:]\n\nOFWEL: Deze overeenkomst met betrekking tot het risicoprofiel dient door de blote eigenaar te worden goedgekeurd.\n\nOFWEL: Deze overeenkomst met betrekking tot het risicoprofiel dient niet door de blote eigenaar te worden goedgekeurd.\n\nOFWEL: Deze overeenkomst wordt aan de blote eigenaar louter ter informatie overgemaakt.\n\nOFWEL: Deze overeenkomst dient niet aan de blote eigenaar te worden overgemaakt, die er echter later zal om kunnen verzoeken.", }, { id: "aard-effecten", hypothese: "Aard van de effecten — vrije keuze, behoud van het oorspronkelijke risicoprofiel, of een maximumpercentage aandelen", tekst: "AARD VAN DE EFFECTEN — [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:]\n\nOFWEL: De vruchtgebruiker is vrij om kapitalisatie- of distributieproducten te verwerven.\n\nOFWEL: De vruchtgebruiker ziet erop toe dat het risicoprofiel en het percentage die bij aanvang van het vruchtgebruik bestonden, behouden blijven.\n\nOFWEL: De effectenportefeuille mag niet meer dan {{maximumpercentage_aandelen}}% aandelen bevatten.", }, { id: "beschrijving-en-jaarlijks-overzicht", hypothese: "Beschrijving van de effecten en hun schatting bij de schenking, met facultatief een jaarlijks overzicht aan de blote eigenaar", tekst: "BESCHRIJVING VAN DE GOEDEREN VOORWERP VAN HET VRUCHTGEBRUIK — De beschrijving van de effecten en hun schatting van minder dan {{aantal_werkdagen_schatting}} werkdagen oud worden aan de authentieke schenkingsakte (staat van schatting) aangehecht.\n\n[FACULTATIEVE CLAUSULE — KIES desgevallend:]\n\nOFWEL: Uiterlijk op 31 januari van ieder jaar dient de vruchtgebruiker aan de blote eigenaar of zijn rechthebbenden een overzicht van de effectenportefeuille, overgemaakt door de beheerder op basis van de situatie vastgesteld op 31 december van ieder jaar, mee te delen. Indien na de verzending van twee aangetekende brieven door de blote eigenaar aan de vruchtgebruiker die in gebreke is gebleven om hem dit overzicht te bezorgen, er geen enkel gevolg aan dit verzoek wordt gegeven, dient de vruchtgebruiker het bedrag dat overeenstemt met de eventuele minderwaarde berekend op basis van de situatie op 31 december van vorig jaar aan deze effectenportefeuille over te maken.\n\nOFWEL: Bovendien kan de blote eigenaar dit overzicht te allen tijde aan de beheerder opvragen zonder machtiging van de vruchtgebruiker.", }, { id: "vruchten-en-opbrengsten", hypothese: "Verdeling van dividenden/opbrengsten (kapitaalintact versus kapitaal-interend) en de kostenverdeling (bankkosten, taksen, belastingen)", tekst: "VRUCHTEN EN OPBRENGSTEN — De dividenden die niet interen op het kapitaal tijdens het vruchtgebruik, komen toe aan de vruchtgebruiker zonder verplichting tot teruggave bij het einde van het vruchtgebruik.\n\nDe dividenden of opbrengsten die interen op het kapitaal, alsook de uitzonderlijke opbrengsten, en die door de vruchtgebruiker geïnd worden, [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] OFWEL zijn onderworpen aan teruggave van het netto ontvangen bedrag, bij het einde van het vruchtgebruik / OFWEL moeten niet worden teruggegeven bij uitdoving van het vruchtgebruik.\n\nIndien de partij die geen aanspraak heeft op de vruchten en opbrengsten hiervoor prestaties heeft geleverd, dan kan deze lastens de andere partij een vergoeding eisen overeenkomstig het principe van de ongerechtvaardigde verrijking. Een vrucht of een opbrengst wordt geacht opeisbaar te zijn op de datum en het tijdstip waarop de besluiten tot uitkering door het bevoegde orgaan werden genomen.\n\nDe bankkosten alsook de taksen en belastingen zijn ten laste van [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] OFWEL de vruchtgebruiker / OFWEL de blote eigenaar / OFWEL de vruchtgebruiker ten belope van {{percentage_kosten_vruchtgebruiker}}% en de blote eigenaar ten belope van {{percentage_kosten_blote_eigenaar}}%.\n\nDe taksen en belastingen die berekend worden op de waarde van de effectenportefeuille op een bepaalde datum zijn ten laste van [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] OFWEL de vruchtgebruiker / OFWEL de blote eigenaar.\n\nOm hun eigen rechten te verdedigen, kunnen de blote eigenaar en de vruchtgebruiker in rechte optreden; zij dienen in dat geval de andere partij onverwijld in tussenkomst in de procedure te betrekken.", }, { id: "omzetting-conventioneel-vruchtgebruik", hypothese: "Al dan niet omzetbaarheid van het conventioneel vruchtgebruik in volle eigendom, met waardebepaling bij onenigheid", tekst: "OMZETTING VAN HET CONVENTIONEEL VRUCHTGEBRUIK — [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:]\n\nOFWEL: Dit vruchtgebruik kan niet worden omgezet.\n\nOFWEL: Dit vruchtgebruik kan worden omgezet. [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] De vruchtgebruiker / De vruchtgebruiker en de blote eigenaar kan/kunnen echter vragen dat het vruchtgebruik in zijn/hun voordeel in volle eigendom wordt omgezet. Indien de partijen het niet eens zijn over de waarde van het vruchtgebruik, dan wordt deze berekend overeenkomstig artikel 745sexies, §3 van het oud Burgerlijk Wetboek of, desgevallend, overeenkomstig artikel 745quinquies van het oud Burgerlijk Wetboek, indien aan de voorwaarden van deze bepaling voldaan werd.\n\nDit recht is persoonlijk en onoverdraagbaar. Het kan niet worden uitgeoefend door de schuldeisers van de titularis.", }, { id: "uitdoving-vruchtgebruik", hypothese: "Uitdoving van het vruchtgebruik — teruggave van de effectenportefeuille, afrekening en verdeling van de meer-/minderwaarde", tekst: "UITDOVING VAN HET VRUCHTGEBRUIK — Wanneer het vruchtgebruik eindigt, dient de vruchtgebruiker de effectenportefeuille terug te geven in dezelfde staat als waarin deze zich bevond op het ogenblik van de aanvang van het vruchtgebruik overeenkomstig de beschrijving waarvan hierboven sprake, onverminderd de toepassing van artikel 3.165 van het Burgerlijk Wetboek. Bij de uitdoving van het vruchtgebruik met waardering op die datum zal er een afrekening worden opgesteld tussen de partijen of hun rechthebbenden. De meer- of minderwaarden worden berekend op basis van het verschil tussen de waarde vermeld in de beschrijving, of bij ontstentenis ervan de waarde op de dag van de vestiging van het vruchtgebruik, en de waarde op de dag van de beëindiging van het vruchtgebruik.\n\nDe meerwaarden van deze effectenportefeuille komen toe aan: [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] OFWEL de vruchtgebruiker of zijn rechthebbenden / OFWEL de blote eigenaar of zijn rechthebbenden / OFWEL de blote eigenaar of de vruchtgebruiker of hun rechthebbenden, op grond van het principe van de ongerechtvaardigde verrijking.\n\nWanneer het vruchtgebruik eindigt, wordt de minderwaarde van deze effectenportefeuille: [KIES ÉÉN VAN DE VOLGENDE:] OFWEL gedragen door de blote eigenaar of zijn rechthebbenden / OFWEL gedragen door de vruchtgebruiker of zijn rechthebbenden, die het bedrag van deze minderwaarde binnen de zes maanden te rekenen vanaf de beëindiging van het vruchtgebruik zullen terugbetalen / OFWEL gedragen door de blote eigenaar of zijn rechthebbenden, indien de vruchtgebruiker de effectenportefeuille niet zoals een voorzichtig en redelijk persoon beheerd heeft en indien de voorwaarden van artikel 3.165 van het Burgerlijk Wetboek niet werden vervuld.", }, ], parameters: [ { naam: "terugvalpersoon", omschrijving: "Persoon op wiens hoofd het vruchtgebruik terugvalt bij overlijden van de eerste vruchtgebruiker", voorbeeld: "de langstlevende echtgenoot van de schenker" }, { naam: "eerste_vruchtgebruiker", omschrijving: "Eerste vruchtgebruiker bij een hoofdelijke uitoefening van het vruchtgebruik" }, { naam: "tweede_vruchtgebruiker", omschrijving: "Tweede begunstigde van de hoofdelijke uitoefening" }, { naam: "derde_vruchtgebruiker", omschrijving: "Derde begunstigde van de hoofdelijke uitoefening, indien van toepassing", voorbeeld: "hun zoon" }, { naam: "uitgesloten_rechten_vruchtgebruiker", omschrijving: "Rechten verbonden aan de effecten die de vruchtgebruiker niet zelf uitoefent", voorbeeld: "het stemrecht op de algemene vergadering die besluit tot een kapitaalverhoging of -vermindering" }, { naam: "maximumpercentage_aandelen", omschrijving: "Maximumpercentage aandelen dat de effectenportefeuille mag bevatten", voorbeeld: "60" }, { naam: "aantal_werkdagen_schatting", omschrijving: "Maximale ouderdom (in werkdagen) van de schatting die aan de akte wordt aangehecht", voorbeeld: "drie" }, { naam: "percentage_kosten_vruchtgebruiker", omschrijving: "Percentage van de bankkosten/taksen/belastingen ten laste van de vruchtgebruiker, bij een verdeelde kostenregeling", voorbeeld: "50" }, { naam: "percentage_kosten_blote_eigenaar", omschrijving: "Percentage van de bankkosten/taksen/belastingen ten laste van de blote eigenaar, bij een verdeelde kostenregeling", voorbeeld: "50" }, ], agentwenken: "Deze acht bouwstenen vormen samen de algemene voorwaarden van het vruchtgebruik bij een gesplitste schenking van een effectenportefeuille — gebruik ze ALLE ACHT (elk met de daarin gemaakte keuze) als aanhangsel bij de eigenlijke schenkingsakte van de blote eigendom. Kies eerst 'duurtijd-vruchtgebruik' op basis van het aantal vruchtgebruikers (schenker alleen, of schenker + partner) en de gewenste regeling bij overlijden (aanwas bij de langstlevende is de klassieke keuze bij schenking door beide ouders samen). 'rechten-vruchtgebruiker-effectenportefeuille' regelt de kern van dit vruchtgebruik: de vruchtgebruiker kan, in afwijking van het gewone vruchtgebruik, vrij over de effecten beschikken zonder toestemming van de blote eigenaar (algemeenheid, art. 3.165 BW) — controleer of de schenker dit werkelijk wil, of net een uitzondering voor het stemrecht bij kapitaalverrichtingen wenst. 'omzetting-conventioneel-vruchtgebruik' en 'uitdoving-vruchtgebruik' regelen wat er gebeurt bij vroegtijdige beëindiging resp. bij het normale einde (overlijden van de vruchtgebruiker) — de keuze van wie de meer-/minderwaarde draagt heeft een belangrijke impact en moet met de schenker/notaris worden afgestemd, niet automatisch worden ingevuld.", toepasbaarOp: ["schenkingsakte"], thema: "fiscaal", soort: "MODCL", bron: "Meester Pierre Van den Eynde, ere-notaris, goedgekeurd door de Werkgroep ad hoc Verbintenissenrecht Fednot, april 2022 — programmatisch overgenomen uit integratie/drive-backup/2026-07-02-backup-modellen-e-notariaat/.", versie: "1.0", datum: "2026-07-10", wetsbasis: [ "art. 3.10 BW (zakelijke subrogatie)", "art. 3.141 BW (vruchtgebruik bij meerdere titularissen — aanwas)", "art. 3.165 BW (vruchtgebruik op een algemeenheid, bevoegdheid tot beschikking)", "art. 745quinquies en 745sexies, §3 oud BW (omzetting van het vruchtgebruik van de langstlevende echtgenoot — bij analogie toegepast op de waardebepaling)", "art. 858bis oud BW", ], nazicht: { status: "na_te_kijken", datum: "2026-07-10", aandachtspunten: "Bron van april 2022 — de verwijzing naar art. 745quinquies/745sexies oud BW (wettelijk vruchtgebruok langstlevende) wordt hier naar analogie toegepast op een CONVENTIONEEL vruchtgebruik; bevestigen dat dit nog de gangbare praktijk is. Combineren met de eigenlijke schenkingsclausule (blote eigendom) en de fiscale clausules van de schenking (bv. registratie binnen de verdachte periode van drie jaar).", }, }, ];